Finanse

e-TOLL zastępuje viaTOLL

22 kwietnia 2021

O nowym systemie poboru opłat drogowych rozmawia z Przemysławem Kochem, pełnomocnikiem ministra finansów ds. informatyzacji, Marek Loos.

 

Skąd wzięła się potrzeba zmiany systemu viaTOLL na eTOLL? Czy to dlatego, że ten pierwszy działa na zasadzie pozycjonowania pojazdów falami radiowymi, a ten nowy wykorzystuje pozycjonowanie satelitarne? Cóż to zmienia w poborze opłat?

Nowy system e-Toll to faktycznie zastosowanie technologii pozycjonowania satelitarnego do naliczania opłat za przejazd po drogach płatnych w Polsce. To także możliwość rejestracji przejazdu bez konieczności ponoszenia kosztowych inwestycji w infrastrukturę przydrożną, działającą w technologii radiowej DSRC. Konieczność zmiany wynikała z wielu czynników, m.in. z kończącego się wsparcia dla systemu viaTOLL oraz wytycznych Unii Europejskiej w sprawie interoperacyjności systemów elektronicznego poboru opłat drogowych. Nowe technologie, zmiana koncepcji działania całego systemu, możliwość pełnej obsługi w e-Urzędzie Skarbowym, elastyczność w łączeniu urządzeń GPS z dowolnymi pojazdami, czy też otwartość systemu i możliwość wyboru różnych sposobów rejestracji przejazdu: OBU – on-board unit, ZSL – zintegrowane systemy lokalizacyjne, darmowa aplikacja mobilna czy usługi europejskich systemów poboru opłat drogowych EETS – Europejska Usługa Opłaty Elektronicznej) to podstawowe czynniki, które stały za potrzebą zmiany.

 

Wcześniej systemem poboru opłat administrował Generalny Inspektorat Transportu Drogowego, a teraz Krajowa Administracja Skarbowa. Dlaczego nastąpiła ta zmiana?

Podstawowym argumentem za taką zmianą, w mojej opinii, była potrzeba centralizacji poboru danin publicznych w KAS i wykorzystanie efektu synergii, jaki można uzyskać we wszystkich procesach obsługowych. Dodatkowymi argumentami za przekazaniem resortowi finansów projektu budowy nowego systemu poboru opłat, były nasze doświadczenia we wdrażaniu rozwiązania opartego na technologii pozycjonowania satelitarnego – systemu SENT oraz rozwiązań do obsługi klienta w świecie cyfrowym, takich jak np. Twój e-PIT oraz e-Urząd Skarbowy.

 

Naszymi czytelnikami są właściciele firm zajmujących się towarowym transportem drogowym oraz managerowie transportu, spedycji i logistyki. Co zmieni w pracy tych ludzi i funkcjonowaniu ich firm nowy, satelitarny system? Jakie funkcjonalności będą dostępne na portalu eTOLL?

Właściciele firm zajmujących się towarowym transportem drogowym oraz managerowie transportu, spedycji i logistyki będą musieli zarejestrować w nowym systemie e-TOLL swoje podmioty oraz posiadaną flotę pojazdów. Tu zapewniamy pełną integrację z rejestrami publicznymi, w szczególności z Centralną Ewidencją Pojazdów i Kierowców (CEPiK), tak aby po wprowadzeniu numeru rejestracyjnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce, wszystkie niezbędne dane podstawiały się w sposób automatyczny. Dodatkowo konieczne będzie wybranie sposobu przekazania koordynatów geolokalizacyjnych do systemu e-TOLL.

Będzie można nabyć urządzenia operatorów OBU, którzy pozytywnie przeszli testy dopuszczeniowe, m.in. w dedykowanej dla systemu e-TOLL sieci obsługi klienta (ok. 220 punktów w całej Polsce). Będzie można również skorzystać z usług operatów ZSL (montowanych fabrycznie w pojazdach zintegrowanych systemów lokalizacyjnych), którzy bezpośrednio przekażą zbierane dane GPS do systemu e-TOLL lub z darmowej aplikacji mobilnej, dostępnej w sklepach internetowych dla platform Android oraz iOS. W końcu będzie można też skorzystać z usługi operatorów europejskiego systemu poboru opłat (EETS), którzy pozytywnie przejdą testy akredytacyjne.

Ta ostatnia metoda jest w mojej opinii kluczowa dla przewoźników międzynarodowych, którzy już korzystają z usług takich operatorów poza granicami Polski, ponieważ będą mogli wykorzystać posiadane urządzenia służące do rejestracji przejazdów na terenie UE. Dodatkowo użytkownicy dróg płatnych w przestrzeni e-Urzędu Skarbowego zyskają dostęp do wszystkich swoich danych, związanych z zrealizowanymi przejazdami, naliczonymi opłatami, wystawionymi fakturami i zrealizowanymi płatnościami.

 

Co zmieni się w funkcjonowaniu firm pośredniczących w poborze opłat i ich rozliczaniu, jak np. emitenci kart paliwowych, producenci i dostawcy OBU itd.?

W projektowanym modelu działania e-TOLL planujemy zarówno pośrednictwo emitentów kart flotowych, jak i wspomnianych już operatorów EETS. Emitenci kart flotowych będą mogli wykonać za użytkownika wszystkie procesy związane z rejestracją w systemie oraz rozliczeniem naliczonych opłat, gdzie źródłem pieniądza będzie karta flotowa. Po stronie użytkownika pozostaje wybór rozwiązania jakie będzie wykorzystywane w celu przekazania koordynatów GPS. Drugim modelem jest skorzystanie z usług operatorów europejskiego systemu poboru opłat drogowych (EETS). Tu za cały proces odpowiedzialny jest operator, włączając w to obowiązek wyposażenia użytkownika w odpowiednie urządzenie OBU.

 

Czy jest już ustalona ostateczna data uruchomienia systemu eTOLL? Skąd wzięło się opóźnienie w uruchomieniu systemu eTOLL?

Ostateczna data wyłączenia systemu viaTOLL oraz zastąpienia go przez system e-TOLL jest datą ustawową. Wczoraj (14 kwietnia 2021 r.) Sejm przyjął nowelizację ustawy o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym z poprawką zgłoszoną w toku prac Komisji Infrastruktury, która daje możliwość wydłużenia okresu przejściowego maksymalnie do 30 września 2021 r. Od samego początku planowaliśmy taki model uruchamiania systemu e-TOLL, aby użytkownicy dróg płatnych mieli zapewniony okres przejściowy i mogli wybrać dogodny dla siebie moment przejścia z systemu viaTOLL na system e-TOLL. Obecny harmonogram zakłada uruchomienie dedykowanej strony www systemu e-TOLL w pierwszej połowie maja, umożliwienie procesu rejestracji w e-TOLL w drugiej połowie maja, także poprzez emitentów kart flotowych oraz uruchomienie poboru opłat w oparciu o system e-TOLL w pierwszej połowie czerwca. W tym terminie planowane jest także uruchomienie dedykowanej sieci dystrybucji dla systemu e-TOLL, w której to możliwa będzie rejestracja w systemie oraz nabycie urządzeń OBU, operatorów, którzy z wynikiem pozytywnym przeszli testy dopuszczające. W okresie przejściowym będą równolegle funkcjonować oba systemy – nowy system e-TOLL oraz dotychczasowy viaTOLL.

 

Czy zmienią się stawki za przejazd pojazdów o dmc (dopuszczalnej masie całkowitej) powyżej 3,5 t ciężarowych? Jakie planujecie ich wysokości? Od czego stawki będą zależały? Czy tu coś się zmieni w stosunku do viaTOLL? Czy zostaną odpłatnością objęte również inne grupy  pojazdów – np. o dmc pow. 2,5 t?

Za kształtowanie polityki  w zakresie stawek, a także sieci dróg płatnych odpowiada Ministerstwo Infrastruktury. Uzgodnienia, jakie poczyniliśmy z MI zakładają że na moment uruchomienia nowego systemu e-TOLL zarówno stawki, jak i sieć dróg płatnych nie ulegną zmianie i będą tożsame, z obowiązującymi aktualnie w systemie viaTOLL.

 

Dziękuję za rozmowę

 

Marek Loos