Zarządzanie

Koniec okresu przejściowego

2 marca 2021

Brexit staje się faktem dla przewoźników drogowych

 

Koniec okresu przejściowego

O brexicie i jego reperkusjach dla polskiej i europejskiej branży transportowej i logistycznej rozmawia z Jamesem Hughesem, radcą ministrem ds. ekonomicznych w Ambasadzie Brytyjskiej w Warszawie, Marek Loos.

 

Jakie są szanse na podpisanie umowy o wolnym handlu między Wielką Brytanią a UE?

Obie strony zgodziły się na intensyfikację negocjacji, rozmowy odbywają się codziennie, także w weekendy. Obie strony uznają, że czasu jest niezwykle mało. Różnice merytoryczne pozostają, ale rząd Wielkiej Brytanii podchodzi do tego zintensyfikowanego procesu z determinacją, aby zawrzeć porozumienie podobne doumowy UE z Kanadą.

Premier Boris Johnson podkreślił, że nawet w przypadku braku porozumienia, Wielka Brytania będzie zawsze otwarta na rozmowy z UE i gotowa do znalezienia rozsądnych rozwiązań kwestii praktycznych, takich jak loty pasażerskie, drogowy transport towarowy i współpraca naukowa.

 

Jakie są rozwiązania dla firm transportowych w przypadku braku porozumienia?

Ważne jest, aby uznać, że – niezależnie od wyniku obecnych negocjacji – pod koniec okresu przejściowego Wielka Brytania opuszcza jednolity rynek i unię celną. Na granicy nastąpią istotne zmiany. Firmy transportowe działające za granicą Wielkiej Brytanii będą zatem musiały się przygotować.

Jeśli zawarcie porozumienia na wzór umowy między UE a Kanadą nie będzie możliwe, Wielka Brytania będzie otwarta na mniejsze „umowy poboczne” w takich obszarach, jak lotnictwo i transport drogowy, aby pomóc zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia turbulencji pod koniec roku. Byłoby to mniej pożądane niż pełna umowa, ale nadal przyniosłoby korzyści obu stronom.

 

W naszym dwumiesięczniku Transport Manager nr 1, z marca 2020 r. opisaliśmy zmiany, jakie czekają polskich przewoźników drogowych, wożących do i z Wielkiej Brytanii. Czy od tamtego czasu coś się zmieniło dla polskich firm zajmujących się międzynarodowym, towarowym transportem drogowym do Wielkiej Brytanii?

Rząd Wielkiej Brytanii opublikował szczegółowy model operacyjny na granicy, który przedstawia sposób działania granicy między Wielką Brytanią a UE oraz działania, które muszą podjąć eksporterzy, przewoźnicy i pasażerowie.

Model operacyjny na granicy można znaleźć na specjalnej stronie internetowej kampanii „Keep Business Moving”, www.gov.uk/eubusiness. Znajdują się tam informacje dla firm z UE, w tym oczywiście z Polski, o działaniach, jakie muszą podjąć, aby kontynuować płynny handel z Wielką Brytanią po zakończeniu 2020 r. Strona zawiera treści w języku polskim i będzie regularnie aktualizowana.

 

Brytyjskie porty morskie wprowadzają elektroniczne systemy informatyczne dla ciężarówek wjeżdżających do Wielkiej Brytanii i obszaru celnego Wielkiej Brytanii. Jakie formalności muszą dopełnić polskie firmy transportowe w kontekście uruchomienia tych systemów?

Istnieją nowe systemy, także te obecnie projektowane przez rząd Wielkiej Brytanii, które firmy transportowe i spedytorzy będą musieli obsługiwać od 1 stycznia 2021 r. Współpracujemy z zainteresowanymi stronami, aby zapewnić wytyczne dotyczące wymagań Wielkiej Brytanii, a także UE, aby zapewnić podobną przejrzystość.

Pracujemy również nad zapewnieniem minimalizacji wszelkich zakłóceń w przepływie towarów między Wielką Brytanią a UE oraz ograniczeniem zatorów w ruchu spowodowanymi przez handlowców, którzy nie posiadają odpowiedniej dokumentacji do kontroli celnych.

Niektóre szczegóły, dotyczące np. tego, które porty będą obsługiwać usługę przewozu towarów (GVMS), są komercyjnymi decyzjami portów, a zatem nie zostały wyszczególnione w modelu operacyjnym na granicy.

Aby uzyskać najnowsze informacje, firmy transportowe powinny stale sprawdzać wiadomości na stronie www.gov.uk/eubusiness.

 

Czy nastąpiły jakieś zmiany w procedurach, które mają zostać wprowadzone na granicach Wielkiej Brytanii?

Po szeroko zakrojonych konsultacjach z przemysłem i lokalnymi administracjami w Wielkiej Brytanii, które zgodziły się na dotychczasowy model, ustalono poprawiony model operacyjny na granicy, który zawiera dodatkowe informacje, takie jak dalsze szczegóły dotyczące usług transportu towarów (GVMS), kontroli sanitarnych i fitosanitarnych (SPS), priorytetowe rośliny i produkty roślinne oraz politykę dotyczącą pasażerów.

Model operacyjny na granicy jest zaktualizowanym dokumentem i tam, gdzie szczegóły nie są obecnie dostępne, aktualizacje zostaną opublikowane w stosownym czasie.

 

Jakie macie najważniejsze porady dla polskich przewoźników?

Eksporterzy muszą posiadać numer EORI GB / UE oraz zdecydować, w jaki sposób będą składać swoje zgłoszenia celne (samodzielnie lub zatrudniając agenta celnego), założyć konto odroczonego cła, ubiegać się o wszelkie upoważnienia celne, które mogą być dla nich odpowiednie (np. jako odbiorca lub nadawca) i porozmawiać ze swoim odpowiednikiem, aby upewnić się, że przygotowuje się również do zgłoszeń celnych.

Przewoźnicy muszą wiedzieć, jakie dokumenty powinni im przekazywać klienci, i mieć te dokumenty przed podjęciem próby przekroczenia granicy. Nie powinni próbować przekraczać granicy nie posiadając wszystkich wymaganych dokumentów.

Rząd Wielkiej Brytanii uruchomi w grudniu nowy portal internetowy zatytułowany „Sprawdź, czy samochód ciężarowy jest gotowy do przekroczenia granicy”, który umożliwi przewoźnikom sprawdzenie, czy posiadają odpowiednią dokumentację przed rozpoczęciem przewozu towarów do UK.

 

Czy kierowcy muszą posiadać paszport i międzynarodowe prawo jazdy, aby móc wjechać do Wielkiej Brytanii?

Od 1 października 2021 r. obywatele UE, EOG (Europejskiego Obszaru Gospodarczego) i Szwajcarii będą potrzebować paszportu, aby podróżować do Wielkiej Brytanii. Nie będzie to dotyczyć tych obywateli UE, EOG i Szwajcarii, których prawa są chronione na mocy umowy o wystąpieniu, w tym obywateli objętych unijnym systemem osiedleńczym w Wielkiej Brytanii, oraz pracowników przygranicznych, którzy nadal będą mogli używać krajowych dowodów tożsamości podczas podróży do – co najmniej – 31 grudnia 2025 r.

Uzgodnienia dotyczące uznawania i wymiany praw jazdy nie stanowią części umowy o wolnym handlu. Wielka Brytania prowadzi obecnie obustronne rozmowy z państwami członkowskimi w celu uzgodnienia ustaleń obowiązujących od stycznia 2021 r. Ustalenia te zostaną podane do publicznej wiadomości w odpowiednim czasie.

 

Czy zostaną wprowadzone cła i jakie będą nowe procedury dotyczące tej i innych kwestii?  O ile dłuższy będzie średni czas przekraczania kanału La Manche?

Rząd Wielkiej Brytanii wprowadzi nowe kontrole graniczne w trzech etapach do 1 lipca 2021 r., przy czym większość kontroli nie zostanie wdrożona do tego czasu. To pragmatyczne i elastyczne podejście zapewni przemysłowi dodatkowy czas na przygotowanie się do nowych procedur i zmniejszy prawdopodobieństwo, że kontrole graniczne w Wielkiej Brytanii doprowadzą do zakłóceń na granicach, szczególnie bezpośrednio po zakończeniu okresu przejściowego.

Od stycznia 2021 r. w przypadku towarów kontrolowanych importowanych z UE do Wielkiej Brytanii potrzebne będą pełne zgłoszenia celne. Lista towarów podlegających kontroli jest dostępna na GOV.UK, będzie ona obejmowała wiele towarów, które wymagają pozwolenia na import oraz towary objęte akcyzą, takie jak alkohol, tytoń i toksyczne chemikalia.

W przypadku towarów standardowych (lub niekontrolowanych) importowanych z UE do Wielkiej Brytanii, które stanowią większość importu do Wielkiej Brytanii, wprowadzimy nowe, tymczasowe podejście na okres sześciu miesięcy. Importerzy lub ich przedstawiciele będą musieli odnotować w swoich rejestrach handlowych moment importu towarów, a następnie będą mieli do sześciu miesięcy na złożenie uzupełniającego zgłoszenia celnego do HMRC. Chociaż cła będą musiały być uiszczone za cały import, płatności można odroczyć do czasu złożenia zgłoszenia celnego. Przedsiębiorcy będą również musieli rozważyć sposób rozliczania podatku VAT od importowanych towarów.

W miejscu przeznaczenia będą również kontrole fizyczne wszystkich żywych zwierząt wysokiego ryzyka i 10 proc. żywych zwierząt niskiego ryzyka.

Od kwietnia 2021 r. wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego (POAO) – na przykład mięso, karma dla zwierząt domowych, miód, mleko lub produkty jajeczne – oraz wszystkie objęte regulacjami rośliny i produkty roślinne będą również wymagały uprzedniego zgłoszenia i odpowiedniej dokumentacji.

Od lipca 2021 r. handlowcy przewożący wszystkie towary będą musieli składać deklaracje w punkcie importu i płacić odpowiednie taryfy. Wymagane będą pełne deklaracje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony, natomiast w przypadku towarów SPS nastąpi wzrost kontroli bezpośrednich i pobierania próbek: kontrole zwierząt, roślin i ich produktów będą się teraz odbywały w punktach kontroli granicznej Wielkiej Brytanii.

Jesteśmy przekonani, że będziemy dysponowali niezbędną infrastrukturą od stycznia 2021 r. i w lipcu 2021 r. Rząd Wielkiej Brytanii w dalszym ciągu przyspiesza przygotowania do zakończenia okresu przejściowego, przeznaczając 200 mln funtów z funduszu dla portów na budowę nowych obiektów w obecnych lokalizacjach, tak aby były gotowe do obsługi nowych wymogów celnych po zakończeniu okresu przejściowego.

Jesteśmy jednak odpowiedzialni i przygotowujemy plany pod na wszystkie ewentualności, w tym na możliwość zatorów spowodowanych opóźnieniami na granicy, w przypadku gdy ludzie nie przygotują się do właściwych procedur. Na koniec roku otworzymy tak zwane Border Impact Centre (BIC), które zgromadzi informacje zaangażowanych w brexit ministerstw i kluczowych interesariuszy, takich jak Lokalne Forum Ochrony (LRD), czyli wielopodmiotowe forum utworzone na obszarze policyjnym Wielkiej Brytanii przez kluczowych ratowników i specjalne agencje oraz porty i przewoźników. BIC będzie raportował o sytuacji związanej z przepływami przez kluczowe skrzyżowania i umożliwi ścisłą współpracę z istotnymi interesariuszami w celu zarządzania zakłóceniami.

 

Dziękuję za rozmowę.

Marek Loos