Prawo

Zatrudnianie kierowców cudzoziemców w dobie pandemii

30 lipca 2020

Rząd, zgodnie z zapowiedzią, wykonuje aktualnie czteroetapowy plan odmrażania polskiej gospodarki znosząc po kolei obostrzenia nałożone wcześniej w celu zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby COVID-19. Stan epidemii wciąż jednak obowiązuje, a to oznacza, że sytuacja związana z pobytem i zezwoleniami na pracę dla cudzoziemców, przekraczaniem granic naszego kraju, jak również z możliwością uzyskiwania dofinansowania na ochronę miejsc pracy pozostaje w większości w tym samym kształcie, stworzonym przez ustawy i rozporządzenia specjalne.

 

Zmiany wprowadzone tzw. Tarczą 3.0

Tzw. Tarcza 3.0, która weszła w życie 15 maja 2020 r. poszerzyła listę dokumentów wydawanych obywatelom państw trzecich, których ważność została przedłużona z mocy prawa do 30-tego dnia następującego po odwołaniu stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego. Należą do nich:

  • karta pobytu członka rodziny obywatela UE,
  • dokumenty potwierdzających prawo stałego pobytu i karta stałego pobytu członka rodziny obywatela UE,
  • polskie dokumenty tożsamości cudzoziemca,
  • zgody na pobyt tolerowany.

 

Przedłużenie ważności pobytu oraz zezwoleń na pracę

Za pomocą przepisów tzw. Tarczy antykryzysowej przedłużono okresy ważności dokumentów legalizujących pobyt cudzoziemców w Polsce, jeśli ostatni dzień pobytu przypadał na czas stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego to został wydłużony do 30-go dnia następującego po odwołaniu ostatniego z tych stanów. Przedłużeniu z mocy prawa uległy tym sposobem m.in. karty pobytu oraz wizy.

To samo dotyczy przedłużeń zezwoleń na pracę, zezwoleń na pracę sezonową czy oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, pod warunkiem, że jednocześnie pobyt cudzoziemca w Polsce jest legalny lub został również przedłużony specustawą. Dzięki takim zapisom możliwe jest więc powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na podstawie oświadczenia ponad limit 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

Wspomniane powyżej przedłużenia ważności dokumentów następują automatycznie – urzędy nie wydają żadnych decyzji czy postanowień, a sam pracownik lub przedsiębiorca nie ma obowiązku notyfikowania tych okoliczności do organów.

Uprawnienia dotyczą wyłącznie cudzoziemców, którzy przebywają w Polsce. Wyjazd za granicę oznacza, że cudzoziemiec nie może powoływać się na przepisy o przedłużeniu przy powrocie do naszego kraju.

Problemy praktyczne pojawiają się przy przekraczaniu granicy w celach zawodowych przez kierowców- cudzoziemców. Przed wyjazdem zalecana jest weryfikacja możliwości przekraczania planowanych granic w Europie przez cudzoziemca korzystającego z przedłużenia pobytu lub zezwolenia na mocy polskiej specustawy.

 

Ustawodawca wprowadził również nową zasadę, wedle której zezwolenie na pracę nie będzie wymagane w czasie stanu zagrożenia epidemicznego / stanu epidemii oraz do upływu 30. dnia następującego po odwołaniu ostatniego z tych stanów, jeśli cudzoziemiec będzie świadczył pracę sezonową i jedocześnie będzie posiadał zezwolenie na pracę lub oświadczenie o powierzeniu pracy ważne chociaż jeden dzień po 13 marca 2020 r.

Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi tzw. Tarczą 3.0 terminy procesowe oraz sądowe, w tym terminy w postępowaniach administracyjnych, które nie rozpoczęły biegu lub zostały zawieszone na czas stanu epidemii / zagrożenia epidemicznego rozpoczynają się lub znowu biegną od 24 maja 2020 r. W praktyce więc rozpoczęte jeszcze przed wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego (przed 14 marca 2020 r.) postępowania dotyczące pracowników-cudzoziemców przed urzędami wojewódzkimi lub powiatowymi urzędami pracy znowu biegną, a te zgłoszone po 14 marca 2020 r., zostały uruchomione.

Przykładowo, jeśli pracodawca otrzymał po 14 marca 2020 r. wezwanie do uzupełnienia np. wniosku o wydanie zezwolenia na pracę, to od 24 maja 2020 r. rozpoczął swój bieg termin, jaki został tym wyznaczony na złożenie odpowiednich dokumentów.

 

Dofinansowania na rzecz ochrony miejsc pracy

Pracodawcy, u których wskutek COVID-19 wystąpił spadek obrotów gospodarczych o określonych w Tarczy antykryzysowej parametrach wciąż mają prawo ubiegać się o dofinansowanie na ochronę miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w tym również o środki na ochronę miejsc pracy zatrudnianych przez siebie cudzoziemców.

 

Możliwość ubiegania się o dofinansowanie na ochronę miejsc pracy, również dla pracowników-cudzoziemców

Jeśli wskutek skorzystania przez pracodawcę z mechanizmów ubiegania się o dofinansowanie na ochronę miejsc pracy przewidzianych w Tarczy antykryzysowej uległy zmianie warunki wykonywania pracy przez cudzoziemca określone w jego zezwoleniu na pracę, jednolitym zezwoleniu na pobyt i pracę lub oświadczeniu o powierzeniu wykonywania pracy, nie ma konieczności zmiany zezwolenia na pracę tego cudzoziemca lub uzyskiwania dla niego nowych dokumentów w tym zakresie.

Oznacza to, że pracodawca podpisując z przedstawicielami pracowników porozumienie o wprowadzeniu obniżonego wymiaru czasu pracy lub o wprowadzeniu przestoju ekonomicznego może objąć nim pracowników-cudzoziemców bez konieczności zmiany ich warunków pracy i wynagradzania określonych w zezwoleniu lub oświadczeniu o powierzeniu wykonywania pracy.

 

Przekraczanie granic oraz zniesienie kwarantanny

Od 13 czerwca 2020 r. zmieniły się zasady przekraczania wewnętrznych granic Polski (z Niemcami, Czechami, Słowacją, Litwą, Szwecją i Danią). Zgodnie z przepisami rozporządzeń wydanych przez Radę Ministrów oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 czerwca 2020 r. oraz 12 czerwca 2020 r. obywatele Unii Europejskiej, EOG/EFTA, Konfederacji Szwajcarskiej oraz ich małżonkowie i dzieci mogą swobodnie wjeżdżać do Polski przez te granice bez konieczności odbywania obowiązkowej kwarantanny i przechodzenia kontroli granicznej.

Kwarantannie nadal podlegają obywatele państw trzecich lub osoby wjeżdżające do Polski przez tzw. zewnętrzną granicę UE (czyli z Rosji, Białorusi lub Ukrainy).

Z obowiązkowej kwarantanny zwolnieni są natomiast kierowcy wykonujący przewóz drogowy w ramach międzynarodowego transportu drogowego lub międzynarodowego transportu kombinowanego w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym.

 

Agata Kałwińska

prawnik w kancelarii MDDP Olkiewicz i Wspólnicy

Print