Zarządzanie

Pakiet Mobilności – gra bez końca

Margareta Przybyła 7 stycznia 2020

Pracowita jesień w instytucjach UE

Dopiero co minęła jesień, a za nami już szereg ważnych wydarzeń o dużym znaczeniu dla sektora transportu drogowego. Co prawda ostatecznych decyzji w sprawie finalnego kształtu Pakietu Mobilności nadal brak, ale kilka ważnych decyzji już zapadło.

Parlament i Rada UE pracują także nad rozporządzeniami, które będą miały wpływ na to, gdzie firmy, świadczące usługi za granicą, będą odprowadzały składki na ubezpieczenie społeczne za swoich pracowników. W listopadzie Parlament Europejski zaakceptował skład nowej Komisji Europejskiej, a Europejski Urząd ds. Pracy rozpoczął oficjalnie swoje urzędowanie. Co to wszystko oznacza dla sektora transportu? Czy na horyzoncie widać więcej szans czy zagrożeń?

 

Prace nad Pakietem Mobilności prawie na ukończeniu

25 listopada odbył się trzeci już trilog ws. części socjalnej Pakietu Mobilności. Miała być to rozstrzygająca runda negocjacyjna, ale ostatecznie zakończyła się fiaskiem. Przedstawiciele Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji Europejskiej nie byli w stanie osiągnąć porozumienia co do najbardziej newralgicznych zapisów. Główną osią sporu okazały się trzy zagadnienia. Po pierwsze jest to obowiązkowy powrót ciężarówki do kraju siedziby co 4 tygodnie. Na takie rozwiązanie nie chce zgodzić się większość Państw Członkowskich oraz Komisja Europejska. Trwa także spór o organizację odpoczynków. Duża część europosłów opowiada się za utrzymaniem obecnych zasad, natomiast Rada i Komisja chciałyby dać kierowcom większą elastyczność w tym zakresie, tak aby mogli wybrać dwa skrócone odpoczynki pod rząd i wrócić do domu już po 3 tygodniach. Ostatnią kwestią jest organizacja przewozów kabotażowych, a także tzw. okresu „cooling off”, a więc obowiązkowej przerwy pomiędzy operacjami kabotażowymi, wykonywanymi w tym samym kraju. Zdecydowanie sprawniej przebiegają negocjacje nt. lex specialis, ze względu na fakt, że stanowiska PE I Rady UE są bardzo zbliżone. Negocjacje będą kontynuowane w grudniu. Istnieje także możliwość dalszych prac na początku 2020 r. pod egidą Prezydencji Chorwackiej.

 

Co ze składkami społecznymi polskich kierowców?

Zaraz na początku września instytucje UE powróciły także do prac nad rewizją rozporządzeń ws. koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jednym z tematów, który dzieli kraje UE jest definicja siedziby firmy. Dlaczego jest to tak ważne? Definicja ta determinuje miejsce, w jakim należy odprowadzić składki za pracowników pracujących w dwóch lub więcej państwach członkowskich, jeśli czas pracy w kraju, w którym mieszkają, wynosi mniej niż 25 proc. całości. Takimi pracownikami są między innymi kierowcy. W wyniku trwających prac, kryteriami decydującymi o tym, gdzie jest faktycznie siedziba pracodawcy mogą stać się na obrót, czas pracy oraz liczba świadczonych usług. To niestety zagraża firmom świadczącym wysoko mobilne usługi, takie jak transport, a także samym pracownikom. W najgorszych przypadkach składki będą musiały być odprowadzane za granicą.

Dla pracodawców oznacza to większe koszty i obciążenia administracyjne, a dla pracowników brak ciągłości w ubezpieczeniu, częste zmiany systemów oraz trudności z uzyskaniem świadczeń w przyszłości. W tej sprawie odbyły się już dwie rundy negocjacyjne i nadal brak porozumienia. Unijni decydenci mają problem z wypracowaniem takiej definicji, która z jednej strony wyłapie tzw. firmy „skrzynki pocztowe”, a z drugiej – pozwoli na swobodne funkcjonowanie uczciwym przedsiębiorcom. Wspólnie ze Zrzeszeniem Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce, z którym mam przyjemność współpracować, podejmujemy na poziomie unijnym inicjatywy mające na celu zablokowanie niebezpiecznych propozycji i wypracowanie dobrego kompromisu.

 

Europejski Urząd ds. Pracy- super inspekcja czy przyjaciel?

W październiku oficjalnie swoją działalność rozpoczął Europejski Urząd ds. Pracy (ELA). 17 października odbyło się pierwsze posiedzenie zarządu, w skład którego z ramienia Polski wchodzą przedstawicielki Ministerstwa Pracy Rodziny i Polityki Społecznej, Agnieszka Wołoszyn jako członek, a także wice przewodnicząca zarządu oraz Małgorzata Szostak, jako zastępca. ELA będzie zajmowała się tematami związanymi z mobilnością, w tym także aktami legislacyjnymi będącymi częścią Pakietu Mobilności. Dlatego tak ważne jest, aby z bliska śledzić prace urzędu, a jeszcze lepiej – mieć wpływ na podejmowane decyzje. Taką szansę daje tzw. Grupa Zainteresowanych Stron, składająca się z europejskich partnerów społecznych reprezentujących zarówno pracodawców jak i pracowników. Sektor transportu będzie reprezentowany przez organizację International Road Union (IRU), której członkiem jest ZMPD. To daje dostęp do informacji, a także możliwość wpływu na program prac ELA. Urząd w połowie 2020 r. ma przenieść swoją siedzibę do Bratysławy. Obecnie prowadzona jest rekrutacja pracowników, a także dyrektora wykonawczego.

 

Znamy nazwisko nowej komisarz ds. transportu

Po długich tygodniach niepewności rumuński rząd w końcu wytypował kandydatkę na stanowisko komisarza ds. transportu. Ostatecznie po wysłuchaniu, które odbyło się 14 listopada, komisja Transportu Parlamentu Europejskiego TRAN pozytywnie zaopiniowała kandydaturę Adiny-Ioany Valean, sprawującej od roku 2006 mandat europosłanki. Podczas wysłuchania członkowie komisji TRAN duży nacisk położyli na transport intermodalny, lotnictwo i kolej, a także na potrzebę walki z emisjami oraz na poprawę bezpieczeństwa na europejskich drogach. O dziwo mało uwagi poświęcono pracom nad Pakietem Mobilności. Co więcej kandydatka na Komisarza nie chciała odnosić się do tej kwestii ze względu na trwające negocjacje. Nowa Komisja Europejska rozpoczęła swoją kadencję 1go grudnia.

Po pracowitej jesieni czeka nas pracowita zima, a także początek roku. Firmom transportowym przyjdzie jeszcze poczekać kilka tygodni zanim poznają ostateczne rozstrzygnięcia w sprawie Pakietu Mobilności oraz koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.