Finanse

2019 – rok dużych zmian podatkowych

Dominika Pach 4 stycznia 2019

Obecnie na różnym etapie procedowania znajduje się aż sześć projektów ustaw wprowadzających zmiany do ustawy o VAT. Najwięcej istotnych zmian przewiduje tzw. duża nowelizacja z 6 września br., wprowadzająca kolejne rozwiązania mające na celu uszczelnienie systemu VAT. Natomiast już od 1 kwietnia 2019 r. – zgodnie z projektem ustawy zmieniającej z 8 listopada 2018 r. – podatnicy mogą korzystać z nowej instytucji – wiążącej informacji stawkowej.

To jednak nie wszystko, bo od 2019 r. przedsiębiorców, w tym z branży transportowej, objęły rewolucyjne zmiany także w podatkach dochodowych.

Nowości w VAT

 Jeden naczelnik dla podatnika

W projekcie ustawy z 6 września 2018 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw pojawiają się następujące zmiany.

Zmiany upraszczające bezgotówkowe rozliczanie VAT z tytułu importu towarów do Polski – wyznaczenie dla podatnika jednego naczelnika urzędu celno-skarbowego, jako właściwego do przedkładania niezbędnych dokumentów.

Literalne brzmienie obecnie obowiązujących przepisów wprowadza dla podatnika rozliczającego VAT z tytułu importu w deklaracji podatkowej obowiązek przedstawienia każdemu naczelnikowi urzędu celno-skarbowego, na terenie właściwości, którego dokonywane są formalności związane z importem towarów, odpowiednich dokumentów (zaświadczeń lub oświadczeń) jak również dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej.  Do 1 stycznia 2019 r. też można było zaobserwować różną praktykę stosowania tej regulacji, zarówno po stronie podatników, jak również organów celno-skarbowych.

[emaillocker id=”2084″]

W związku z tym nowelizacja wyznacza jednego naczelnika urzędu celno-skarbowego właściwego ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podatnika, jako właściwego do przedkładania mu ww. dokumentów. Dla podatników, którzy nie posiadają siedziby lub miejsca zamieszkania na obszarze Polski – proponuje się wyznaczenie naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu, jako właściwego w tym zakresie. Co istotne, wskazany naczelnik urzędu celnoskarbowego jest również właściwy do przedstawiania dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej (art. 33a ust. 6 ustawy o VAT). Po zmianie, podatnik powinien zatem przedstawiać deklaracje podatkowe, w których dokonał rozliczania podatku z tytułu importu towarów tylko do jednego naczelnika urzędu celno-skarbowego.

Założeniem tej zmiany jest przede wszystkim ograniczenie formalności, które nałożone są na podatników w zakresie konieczności przedkładania organom celnym dokumentów, jak również uproszczenia samego trybu postępowania.

Przedłużenie terminów na zwrot VAT

Zmiany ważne w kontekście często praktykowanych przez organy przedłużeń terminów na zwrot VAT. Chodzi o sprecyzowanie kiedy następuje skutek w postaci przedłużenia terminu dokonania zwrotu do okoliczności związanych z doręczeniem stosownego postanowienia.

Zgodnie z przepisami ustawy o VAT, jeżeli zasadność wnioskowanego przez podatnika zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć przewidziane w ustawie o VAT terminy zwrotu (60 dni, 25 dni, 180 dni) do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego.

Do 1 stycznia częstą praktyką organów było sporządzanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu ostatniego dnia terminu na jego dokonanie i tym samym doręczanie podatnikowi postanowienia o przedłużeniu po upływie przykładowo 25 dni czy 60 dni, przewidywanych na dokonania zwrotu. W takich sytuacjach pojawiała się istotna wątpliwość w zakresie skuteczności przedłużenia terminu zwrotu i tym samym wiążącego charakteru postanowienia.

Kwestia skuteczności przedłużenia terminu zwrotu była niejednokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, które raczej zgodnie stwierdzały, że chwilą przedłużenia terminu na dokonanie zwrotu VAT jest data skutecznego wprowadzenia do obrotu prawnego postanowienia przedłużającego termin, czyli data jego doręczenia lub ogłoszenia.

W takim samym tonie wypowiedział się NSA w składzie 7 sędziów (sygn. akt I FSK 255/17). Sąd orzekł, że „termin do zwrotu różnicy podatku został przedłużony, jeżeli przed jego upływem podatnikowi doręczono postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających”.

Mając ten wyrok na względzie, Ministerstwo Finansów postanowiło doprecyzować, że przedłużenie terminu następuje z dniem doręczenia postanowienia o przedłużeniu terminu, jednak jednocześnie wprowadzono przepis, zgodnie z którym przedłużenie terminu następuje z dniem nadania postanowienia w placówce pocztowej – co w praktyce oznacza, że postanowienie o przedłużeniu może być fizycznie doręczane podatnikowi po upływie terminu na dokonanie zwrotu podatku przez organ.


Obniżenie wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego …
… do 15 proc. w przypadku, gdy podatnik złoży korektę deklaracji podatkowej w trakcie kontroli celno-skarbowej.

W stanie prawnym obowiązującym dotychczas konsekwencje złożenia deklaracji korygującej po wszczęciu kontroli celno-skarbowej w zakresie wysokości dodatkowego zobowiązania były takie same, jak w przypadku złożenia deklaracji korygującej po zakończeniu kontroli celno-skarbowej i otrzymaniu wyniku kontroli – co do zasady wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w takich przypadkach wynosiła 20 proc.

Wprowadzone przepisy mówią natomiast, że w sytuacji gdy podatnik złoży korektę deklaracji i do dnia złożenia tej korekty deklaracji wpłaci kwotę zobowiązania podatkowego lub zwróci nienależną kwotę zwrotu, sankcja wyniesie 15 proc. kwoty uszczuplenia podatkowego.

Wprowadzenie zmiany w wysokości dodatkowego zobowiązania w przypadku złożenia deklaracji korygującej po wszczęciu kontroli celno-skarbowej (poprzez wprowadzenie obniżonej stawki dodatkowego zobowiązania) ma stanowić większą zachętę do korzystania przez podatników z możliwości składania pierwszej deklaracji korygującej już w trakcie kontroli celno-skarbowej.

Planowane wejście życie wszystkich omawianych powyżej zmian przewidywano na 1 stycznia 2019 r. jednak z uwagi, że projekt znajduje się dopiero na etapie opiniowania, termin ten był się nierealny i najprawdopodobniej projektowane przepisy wejdą w życie z późniejszą datą.

 

Wiążąca informacja stawkowa (WIS)

Projekt ustawy z 8 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Ordynacja podatkowa wprowadza instytucję wiążącej informacji stawkowej (WIS). Jest to instrument zapewniający podatnikom większą pewność co do prawidłowości stosowanych stawek VAT i właściwej klasyfikacji towarów lub usług, będących przedmiotem realizowanych transakcji pod odpowiednim kodem CN (lub PKWIU w przypadku usług). W tym zakresie nowe przepisy określają procedurę wydawania WIS oraz przewidują stosowną ochronę dla podatników posługujących się WIS.

Za wiążącą informację stawkową trzeba zapłacić 40 zł. WIS jest wiążąca dla organów podatkowych, a zatem zapewnia ochronę podatnikom w odniesieniu do konkretnego towaru albo usługi, których dotyczy. Na jej wydanie wyznaczony do tego dyrektor izby administracji skarbowej ma trzy miesiące.
O uzyskanie wiążącej informacji stawkowej podatnicy będą mogli się ubiegać już od 1 kwietnia 2019 r.

 

 

Wybrane zmiany w CIT od 1 stycznia 2019 r.

 

Obniżona stawka CIT

Od stycznia 2019 r. w ustawie o CIT stawka 15 proc. została zastąpiona stawką 9 proc. Obniżona stawka ma zastosowanie do małych podatników, a także podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej (ci nie muszą posiadać statusu małego podatnika).

Podatek wynosi 9 proc. podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych – w przypadku podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1,2 mln euro. Sposób wpłacania zaliczek z zastosowaniem obniżonej stawki w wysokości 9 proc. polega na tym, że podatnicy będą opłacać zaliczki przy uwzględnieniu tej stawki aż do momentu, w którym ich przychody w roku podatkowym nie przekroczą kwoty 1,2 mln euro. Po przekroczeniu tego progu dalsze zaliczki są obliczane przy zastosowaniu stawki 19 proc.

Opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych – Exit tax

Istotą exit tax jest opodatkowanie nierealizowanych jeszcze zysków kapitałowych, w związku z przeniesieniem przez podatnika, do innego państwa aktywów, w tym wchodzących w skład zagranicznego zakładu lub ze zmianą rezydencji podatkowej. Chodzi zatem o przypadki utraty przez dotychczasowe państwo siedziby podatnika, bądź miejsca prowadzenia działalności (Polskę) prawa do opodatkowania dochodów, które zostały faktycznie wypracowane w okresie, w którym dany podatnik (składnik aktywów) podlegał jurysdykcji podatkowej tego państwa.

Podatek z od niezrealizowanych zysków ze swej istoty nie dotyczy zatem każdego przeniesienia aktywów, a jedynie takiego, z którym wiąże się utrata przez dane państwo prawa do opodatkowania dochodu efektywnie, wygenerowanego przed przeniesieniem.

Zdarzenia, które powodują powstanie obowiązku podatkowego zgodnie z planowanymi przepisami to:

  1. przeniesienie składnika majątku poza terytorium Polski, w wyniku którego Polska traci  („w całości lub części”) prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tego składnika, lub
  2. zmiana rezydencji podatkowej przez podatnika podlegającego nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, przez co Polska traci prawo (w całości lub części) do opodatkowania dochodów z ewentualnego zbycia składników majątkowych podatnika.

Warto jednak zwrócić uwagę, że opodatkowanie jest niezależne od tego, czy dany składnik majątku rzeczywiście został zbyty przez podatnika. Oznacza to, że obowiązek podatkowy powstał, nawet wówczas, gdy podatnik nie osiągnął żadnych rzeczywistych korzyści z danego aktywa.

W przypadku podatników CIT obowiązuje jedna stawka w wysokości 19 proc. niezależnie od wartości przenoszonych składników majątku.

Inne istotne zmiany dla podatników dotyczą także możliwości jednorazowego rozliczenia straty do wysokości 5 mld zł (dopiero nadwyżka tej kwoty byłaby rozliczana na dotychczasowych zasadach, uwzględniających maksymalnie 50 proc. w jednym roku), preferencyjnego opodatkowania dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej (tzw. IP BOX, Innovation Box) – 5 proc. preferencyjna stawka podatku dochodowego, dodatkowego odliczenia hipotetycznych odsetek (max. do 250 tys. zł w roku podatkowym) od własnego kapitału w przypadku pozostawiania w spółkach kapitału na rozwój czy zwolnienia z opodatkowania odszkodowań uzyskanych z tytułu szkód w środkach trwałych (z wyłączeniem samochodu osobowego).

[/emaillocker]

Artykuł ukazał się w czasopiśmie Transport Manager 6(36) grudzień-styczeń 2018/2019 str. 128-132